PiO-teka
Wpisz minimum 3 litery

Pytania z tagiem: eschatologia

Czy niebo to konkretne miejsce (rzeczywista przestrzeń), w której znajdują się dusze zbawionych oraz Trójca Przenajświętsza i Maryja? Czy może niebo to tylko stan duszy po śmierci - albo dusza ma wizję uszczęśliwiającą Boga, albo jej nie posiada i cierpi z tego powodu karę piekła lub czyśćca?

Na kazaniu, podczas I Komunii Św. w mojej rodzinnej parafii, ksiądz tłumaczył dzieciom, że niebo to tylko stan duszy, a nie konkretne miejsce. Mi taka teoria nie pasuje, ponieważ Jezus i Maryja są w niebie razem z ciałami.

Powiedział ksiądz kiedyś, że warto modlić się za samobójców, jako że Bóg jest ponad czasem i nasze modlitwy mogą wpłynąć na wyrok nad już zmarłym człowiekiem. Jak to się ma do historii o św. Grzegorzu Wielkim i Trajanie, według której św. Grzegorz modlił się za zbawienie zmarłego Trajana, mimo tego, że ów był poganinem, a Bóg go wysłuchał, lecz zakazał mu na przyszłość modlić się za potępionych i ukarał papieża ciągłymi chorobami?

Może z okazji tego, że jest coraz głośniej o chrześcijańskim syjonizmie, mógłby ksiądz powiedzieć coś o 1000 lat panowania Chrystusa, potem o krótkim powrocie szatana itd. Sam w to kiedyś wierzyłem, bo głosiły to kanały z nazwy katolickie. Albo ogólnie o 3 dniach ciemności, o trzymaniu gromnicy na ten czas, itd.

Jak zrozumieć cuda wskrzeszania zmarłych (np. przez świętych), kiedy to zmarli - zaraz po swojej śmierci - są już osądzeni przez Boga? Czy Bóg wtedy wstrzymuje się z sądem nad duszą aż do ich ostatecznej śmierci?

Zmarły na łożu śmierci odmawia spowiedzi, przeklina Kościół. Jak mu pomóc, aby go jeszcze przy ostatnim tchnieniu uratować od piekła?

Jaka powinna być postawa wobec starszych osób z rodziny, do których śmierć już się może w ciągu kilku lat zbliżyć, a z jakiegoś powodu nie myślą o życiu sakramentalnym lub też z racji słabych sił fizycznych, psychicznych, nie są w stanie być na Mszy albo się wyspowiadać (demencja)? Czy w luźnych rozmowach przy kawie można poruszać tematy ostateczne, jak śmierć, niebo, piekło, sąd przed Bogiem, które to zaowocują refleksją nad życiem? Czy osobie w zaawansowanej demencji można pokazywać przed oczami, np. krzyż albo obraz Jezusa miłosiernego, aby to go skłoniło do aktu zwrócenia się do Boga za życia?

Co w dniu sądu ostatecznego stanie się z osobami, które trafiły do limbus puerorum? Zmartwychwstaną w ciałach naturalnie doskonałych i będą postronnymi świadkami sądu?

Czy dzień naszej śmierci jest z góry ustalony przez Boga i czy będzie to moment, w którym dusza jest w najlepszym stanie, aby być zbawiona? Na przykład ktoś jest całe życie katolikiem i umiera w łasce uświęcającej, więc ma dobry moment na odejście, a ktoś, mimo że jest katolikiem, to w pewnym momencie idzie w złą drogę, np. niesakramentalny związek, więc prawdopodobieństwo śmierci w stanie łaski jest mniejsze. A co przy śmierci nagłej? Albo np. człowiek umiera w grzechu, ale za 20 lat pod wpływem modlitw by się nawrócił, a tak - Bóg go zabrał przed tą szansą.

Czy nasi zmarli nas widzą, czy potrzebne jest do tego specjalne Boże objawienie?

Pod ostatnim PiO rozpętała się dyskusja o modlitwie za dawno zmarłych, np. zbrodniarzy wojennych. Pojawiło się tam sporo reakcji, moim zdaniem, z gatunku: luuuudzie, zacznijcie myśleć i zostawcie para-katolickie zabobony.

Teksty z gatunku: modlitwa za osoby zmarłe, co do których istnieje ryzyko, że są w piekle, jest bardzo niebezpieczna, bo demony słuchają. Albo: modlitwa o to, żeby ktoś, kto zmarł bez sakramentów, żeby się jednak był nawrócił - to spirytyzm. Uśmiałam się nieźle, ale może jednak faktycznie warto tego typu zabobony nazwać po imieniu. Jakoś trudno mi sobie wyobrazić, że słuchacze tego kanału mylą modlitwę ze spirytyzmem.

W książce "Rozważ to dobrze" jest przywołana wizja piekła św. Teresy, która mówiła, że Pan Bóg jej pokazał "jakie sobie miejsce gotowała w piekle" (s. 110 - a spowiednicy za jej zgodą powiedzieli, że nigdy nie zgrzeszyła ciężko). Na jakiej zasadzie gotowała sobie miejsce w piekle, skoro za grzechy lekkie do piekła się nie idzie? Czy jednak się idzie? Czy my w tej sytuacji, będąc daleko mniej świętymi od św. Teresy, też gotujemy sobie miejsce w piekle i jest ono tam dla nas zarezerwowane?

Czy Bóg pragnie zbawienia każdego człowieka? Jeśli tak, to czemu miliardy nieochrzczonych dzieci nie trafiają do nieba, a taki limbus z pewnością zbawieniem nie jest, jak zdefiniowano m. in. na XV Synodzie Kartagińskim czy w bulli "Laetentur Caeli" Soboru Florenckiego?

Czy w tym piekle można mieć jakąkolwiek komunię z Bogiem? Jeśli tak, to czemu limbus jest częścią piekła, a jeśli nie, to czemu ludzie tam mogą być szczęśliwi, wyłącznie będąc w wygodnych warunkach naturalnych?

Wiele razy ksiądz wspominał, że Pan Bóg zważając na czyjąś modlitwę po śmierci, może dać komuś wiele lat wcześniej łaskę nawrócenia. Czy jest sens w takim razie modlić się za takie osoby jak Hitler czy Stalin? Albo za Lutra, Ariusza lub Judasza?

14.

Czemu Bóg stworzył ludzi, o których wiedział, że pójdą do piekła?

Kościół powszechny i apostolski naucza, że żadna dusza nie mogła dostąpić zbawienia, począwszy od Adama i Ewy aż do czasów Mesjasza, wskutek grzechu pierworodnego. Dopiero Chrystus, jako pierwszy spośród ludzi, po Swej śmierci zstąpił do piekieł, otworzył niebo wybranym, którzy oczekiwali zbawienia wiecznego, zmartwychwstał i wstąpił do nieba. Chrystus jako pierwszy Bóg-człowiek Swoją śmiercią zbawił Swój lud i wszystkich wybranych.

W Starym Testamencie są jednak opisy "wzięcia do nieba" pojedynczych wybranych, jak proroka Eliasza w rydwanie ognistym (2Krl 2). Co się ostatecznie stało z prorokiem Eliaszem: czy wstąpił do nieba i został zbawiony (bo nie ma opisu jego śmierci), czy też musiał czekać, tak jak wszyscy inni wybrani Boga, na przyjście Mesjasza Bożego, aby im otworzył bramy zbawienia wiecznego? A nie był niepokalanie poczęty jak NMP.

16.
w odcinku z 2025-06-28 Czego nie da ci novus? PiO nr 33 Oglądaj:0:45:58

Czy Bóg na sądzie weźmie pod uwagę całe nasze życie, czy tylko moment śmierci? Czy wybierze dla nas najkorzystniejszy moment do zbawienia? Do którego momentu nasz akt woli ma wpływ na nasz los po śmierci? Czy może być on uczyniony w myślach, jeśli ktoś ma demencję czy jest w agonii?

Czy można potępić się przypadkiem? Na przykład, ktoś przed śmiercią aktem woli wzywa Boga lub nawet się wyspowiadał, ale po drugiej stronie okaże się, że miał zły obraz wiary, był letnim katolikiem lub był pod wpływem modernistycznych księży lub innych herezji.

Czy mógłby ksiądz powiedzieć coś na temat tego, w jakim stanie znajdują się dusze zbawione, przebywające w czyśćcu czy potępione? Czy zdobywają one pełen potencjał intelektualny dla ludzkiej natury? Przecież niektórzy umierają nie dożywając dojrzałości, a nawet niektóre dzieci giną jeszcze przed narodzeniem. W sensie biologicznym nie ma tutaj mowy o żadnym używaniu rozumu, dziecko w fazie zarodkowej czy płodowej przecież nie może tego czynić.

Czy Pan Jezus po swojej śmierci krzyżowej zstąpił od razu do piekieł, czy "wpadł na chwilkę do nieba", aby przyprowadzić do raju dobrego łotra?

Skoro niebo jest miejscem, do którego z duszą i ciałem wstąpił Pan Jezus i także z duszą i ciałem została zabrana Matka Boża, to jak można odnieść ten fakt do obecności w niebie większości świętych, których obecność tam ogranicza się jedynie do obecności jedynie ich duszy? Czy Kościół wypowiada się w tej kwestii, jak może wyglądać tego typu współistnienie w niebie osób, mających ciało jak i osób mających jedynie duszę?

Czy może być tak, że skoro niebo jest poza czasem, to w jakiś sposób dusze świętych otrzymały już ciała chwalebne, ale my na ziemi nie mamy o tym jeszcze wiedzy, czy może Kościół wyklucza taką możliwość?

Czy dusze będące w Niebie mogą odczuwać w pewien sposób smutek lub żal, gdy jej najbliższa osoba z życia ziemskiego (mąż/żona/ojciec/matka/córka, itp.) jest potępiona?

Czy w czyśćcu istnieje czas? Mistycy i święci twierdzą, że niektóre dusze są tam wiele lat, a po naszej śmierci ponoć czas już nie istnieje.

23.

Wg nauczania naszej wiary, jeśli człowiek umrze w stanie grzechu ciężkiego - jego zbawienie jest zagrożone. Czy taki człowiek trafia do piekła? Głosi się też, że: „nie znamy stanu duszy" człowieka, który umiera - jest „szansa", że ów człowiek wzbudził w sobie „żal doskonały" - i tym sposobem uratowana została jego dusza, ale tego nie wiemy. A jeśli umiera we śnie, nagle, bez świadomości?

Moja przyjaciółka przez kilkadziesiąt lat modliła się za brata, o łaskę wiary i spowiedź sakramentalną dla niego. Niestety brat umarł nagle, nie pojednał się z Bogiem. Czy Msze gregoriańskie i łaska odpustu w roku Jubileuszu mogą „uratować" dusze ludzi zmarłych w stanie grzechu ciężkiego?

Czy można tak myśleć: Pan Bóg wysłuchuje modlitwy, która jest: zgodna z Jego wolą i modli się dwóch, trzech - w tej samej intencji (obietnica, że Pan Jezus JEST obecny w tej modlitwie) - np. rodzice o ocalenie i zbawienie dusz dzieci, które porzuciły wiarę i życie sakramentalne. Taka modlitwa, intencja na pewno jest zgodna z wolą Boga, ale Bóg „szanuje" wolność człowieka i jego wybór. Czy można powiedzieć, że błądzący zagubiony człowiek - zamyka drzwi Łaski, a „walczący" o jego duszę bliscy otwierają?

Czy dusze ludzi potępionych mogą, tak jak demony, przemieszczać się między piekłem a ziemią i opętywać? Anneliese Michel była rzekomo opętana przez 6 złych duchów, z czego 5 to były właśnie duchy zmarłych.

25.
w odcinku z 2024-11-23 Jak zdetronizować Papieża? PiO nr 19 Oglądaj:0:52:40

Jak rozumieć to, że na sądzie będziemy sądzeni z uczynków miłości przy orzeczeniu Kościoła, że warunkiem koniecznym i wystarczającym do zbawienia jest śmierć w stanie łaski uświęcającej?

26.
w odcinku z 2024-11-09 Komu są potrzebne znicze? PiO nr 18 Oglądaj:0:26:05

Jak powinniśmy rozumieć słowa Pana Jezusa dane świętej Małgorzacie Alacoque: "To Nabożeństwo jest ostatnim wysiłkiem Jego miłości i będzie dla ludzi jedynym ratunkiem w ostatnich czasach"? Jak powinniśmy je rozumieć w kontekście koronki i objawień siostry Faustyny, czy nie jest to sprzeczność, że po ostatnim ratunku następuje kolejny [jeszcze bardziej ostatni - x.]. A także czy dobrze rozumiem, że nie jest w sprzeczności z Fatimą i nabożeństwem pierwszych sobót, bo je nam daje Najświętsza Maryja Panna?

27.
w odcinku z 2024-11-09 Komu są potrzebne znicze? PiO nr 18 Oglądaj:0:45:13

Jaki jest stosunek Kościoła do usuwania lub przenoszenia grobów w inne miejsce po bardzo długim czasie?

28.
w odcinku z 2024-11-09 Komu są potrzebne znicze? PiO nr 18 Oglądaj:0:47:48

Czy cierpienie dzieci przed tym jak zaczynają używać rozumu, wariatów, etc. ma jakąś wartość jeżeli nie jest stricte przyjęte i znoszone świadomie? Czy, na przykład, gdy ktoś był krzywdzony będąc w patologicznej rodzinie, jego cierpienie, powiedzmy do 6-7 roku życia nie ma żadnej wartości (nadprzyrodzonej)?

29.

Co zrobić w przypadku, gdy rodzice postanowili, że po śmierci chcą, aby ich poddać kremacji? Czy można spełnić taką prośbę, a jeśli tak, to czy trzeba?

Czy warto/można/powinno się modlić za osoby, o których wiemy, że odeszły w grzechu śmiertelnym. Na przykład osoby, które samodzielnie pozbawiły się życia. Czy z jakiegoś powodu możemy mieć jeszcze nadzieję, że nasze modlitwy mogą im jakkolwiek pomóc?

Dlaczego w scenie Przemienienia Pańskiego apostołowie widzą obok Jezusa i Eliasza również Mojżesza? Eliasz został wzięty do Nieba, jednak Mojżesz nie, więc w tym czasie (przed zmartwychwstaniem Chrystusa) powinien przebywać w Otchłani. Czy jest to jakiś dowód, że również Mojżesz został wzięty do Nieba, czy pojawia się tam z jakiegoś innego powodu?

Czy zbawieni w niebie doświadczają spełnienia pragnień wiedzy o świecie stworzonym? Czy przykładowo zbawiony naukowiec poza wizją uszczęśliwiającą kontempluje funkcjonowanie świata?

33.
w odcinku z 2024-08-03 Ekskomunika dla polityka? PiO nr 11 Oglądaj:0:36:26

Najświętsza Maryja Panna jest z woli Bożej Królową Polski (Regina Poloniae) i Królową Nieba (Regina Caeli). Królowa, jak każe obyczaj królewski, ma własne regalia, własny dwór, dwórki, dworzan i służących. O ile polski dwór dla Królowej nie jest obecnie zorganizowany (Rzeczpospolita Polska jest republiką, a nie monarchią), to na pewno istnieje dwór niebieski, gdzie Królowa zasiada na tronie obok Syna Bożego, jako Królowa Matka.

Czy na przestrzeni 2000 lat jakieś objawienia NMP dotyczyły tego aspektu Bożej hierarchii niebieskiej, organizacji dworu NMP, czy innych dworów niebieskich np. św. Michała Archanioła, księcia i dowódcy wojska niebieskiego? Prorokowi Ezechielowi dane było oglądać chwałę Bożą i istoty niebieskie, które Mu służyły. Czy takie podobne widzenia zostały udzielone komukolwiek z żyjących po wniebowstąpieniu Pana Jezusa i po wniebowzięciu i ukoronowaniu NMP na Królową nieba?

Jeśli są osoby nie wierzące w dogmat o niepokalanym poczęciu NMP, o jej wniebowzięciu i ukoronowaniu, jak można wytłumaczyć im te prawdy, skoro nie ma o nich ani słowa w Piśmie Świętym?

34.

Zawsze mnie zastanawia 7 artykuł wyznania wiary: "przyjdzie sądzić żywych i umarłych". Czy osoby żyjące w momencie paruzji nie będą miały sądu szczegółowego?

Czy pozostawienie zmarłemu krzyżyka, cudownego medalika, szkaplerza jest tylko tradycją katolicką? Czy wynikają z tego też dla duszy na tamtym świecie jakieś korzyści?

Jak postępować gdy umarł ktoś, kto ewidentnie umarł w grzechu ciężkim lub nawet był wrogiem Kościoła? Czy to ma znaczenie czy jakąś modlitwę odmówimy zaraz po śmierci albo tydzień po? Czy w ogóle można podejść do tego matematycznie, że im więcej zamówionych Mszy i modlitw tym większa szansa na zbawienie takiej duszy?

37.
w odcinku z 2024-06-01 Parodia Kościoła - PiO nr 7 Oglądaj:0:27:53

Czy Bóg zabiera do siebie duszę w momencie, w którym jest najlepszy moment do jej zbawienia?

38.

Z jednej strony mamy nie iść za sensacjami, które mogą zwiastować paruzję (czasy opisane w apokalipsie) ale z drugiej strony dostaliśmy w miarę jasne informacje co się wydarzy wcześniej, jasne wydarzenia, znaki... Jak odnaleźć w tym właściwy środek/balans? Po co zostały nam dane te ostrzeżenia, zapowiedzi? (Chociażby treści z Mt 24) (Pytam tylko o treści/ostrzeżenia/zapowiedzi z Pisma Świętego)

39.
w odcinku z 2024-05-04 Soborowy duch nieświęty - PiO nr 5 Oglądaj:0:12:43

Czy osoba niepełnosprawna intelektualnie, która nie ma możliwości rozwoju duchowego na ziemi tak jak osoby zdrowe, może nawet nie ma świadomości istnienia Boga, po śmierci osiągnie mniejszy stopień świętości? Czy może wręcz przeciwnie, ponieważ jej poznanie i rozumienie są opóźnione, a przez to nie popełnia grzechów tak świadomie jak osoba zdrowa? Czy niepełnosprawność dziecka jest karą lub pokutą, a może sposobem na uświęcenie?

40.
w odcinku z 2024-05-04 Soborowy duch nieświęty - PiO nr 5 Oglądaj:0:48:24

Sprawdzam 😃: Jak wytłumaczyć słowa Pana Jezusa: "Dziś będziesz ze mną w raju" wiedząc, że "zstąpił do Piekieł (otchłani), ..., wstąpił na Niebiosa", trzeciego dnia dopiero?

Apokalipsa mówi, że jednym ze znaków zapowiadających przyjście Pana Naszego Jezusa Chrystusa będzie nawrócenie Żydów. Jaka jest definicja Żyda z Pisma Świętego, kto współcześnie reprezentuje tych Żydów skoro mamy tak ogromne różnice wśród nich, tyle różnych sekt, kabalarzy? Czy tymi Żydami mogą być ludzie skupieni wokół Instytutu Świątynnego, który chce odbudowy Świątyni Jerozolimskiej?

Czy będzie odpowiedź na film Karola Fjałkowskiego pt. "Czy wolałbym pójść do nieba"? Czy obejrzał ksiądz ten materiał już?

Skoro Jezus zmartwychwstał w ciele, to znaczy, że jeżeli króluje w Niebie, to Niebo jest jakimś konkretnym miejscem w przestrzeni, skoro mieści ciało materialne. Dobrze rozumiem?

Czy Bóg nie "przegrywa" z szatanem dusz ludzkich, skoro większość idzie do piekła? Podobno 6 zbawionych do 30 tysięcy potępionych (straszne).

Czy w piekle można być przywitanym jako swój?

Skoro wiadomym jest, że Kościół po upadku moralnym, doktrynalnym, jakimkolwiek, upadnie, mówię o współczesnej sytuacji, to jak odbędzie się powrót do Tradycji, jak powstaną nowe zakony, kiedy to się stanie?

Na kanale Audioteka Apologetyczna pojawił się materiał "Czy zmarłego można uratować przed piekłem?", w którym autor wysuwa tezę, że nasze modlitwy po śmierci danej osoby za tę osobę, mogą sprawić, że Bóg daje łaskę nawrócenia, bo dla Niego nie ma czasu i znając naszą ziemską przyszłość, wymodlone przez nas łaski potrafi przekazać komuś, zanim fizycznie się zaczęliśmy modlić. Co ksiądz o tym sądzi?

Czy dane nam będzie poznać trzecią tajemnicę fatimską?

Proroctwo-ostrzeżenie z Pisma Świętego, np. Księga Daniela, czy Ewangelia św. Mateusza, mówiące o czasach poprzedzających ponowne przyjście Pana Jezusa - w jakim celu zostały one spisane? Dla kogo one są? Czy powinniśmy starać się je śledzić? Jako osoby wierzące hipotetycznie nie potrzebujemy ich, bo powinniśmy być gotowi. Osoby niewierzące prawdopodobnie i tak ich nie znają i nie przyjmą, jak się pojawią.

Dlaczego FSSPX publikowało kazanie "O najmniejszej ilości wybranych" św. Leonarda, które jest bardzo "skrupulogenne" (jeśli zbawionych jest kilku na 60 tysięcy), to prowadzi to do smutku, skrupułów i beznadziei?

Czy powinniśmy uznać, że zbawionych będzie kilku na 60 tysięcy?

Jak podchodzić do kwestii tak zwanych paranormalnych zjawisk w rodzinie. U mnie w rodzinie takie wydarzenia miały miejsce, na przykład huk w domu, chociaż nic fizycznie nie upadło, dokładnie w godzinę śmierci kogoś bliskiego. Pytam, bo mnie to zwyczajnie niepokoi. Jeśli to od Boga, to co taki np. huk ma nam przekazać? Jeśli od szatana, to jest to tym bardziej niepokojące. Czy może to sugerować, nie daj Boże, potępienie duszy?

Czy jeśli ktoś umrze w stanie łaski, to mamy pewność, że nie pójdzie do piekła?

Co jeśli nasz spowiednik, który leczy skrupuły, nie będzie z najmniejszej liczby wybranych?

Jak ma się Limbus Puerorum do faktu, że Bóg pragnie zbawienia każdego człowieka i każdemu udziela łaski wystarczającej do tego w jego sytuacji?

Czy poganie idą do Limbus Puerorum jako nieochrzczeni?

Czy możemy mieć nadzieję, że dusze osób bliskich sobie na ziemi, np. członkowie rodziny, będą przebywały razem w Niebie ciesząc się nie tylko Bożą, ale i swoją obecnością?

Czy po zmartwychwstaniu ciał konieczne będą procesy fizjologiczne, takie jak oddychanie i jedzenie?

"A od figowego drzewa uczcie się przez podobieństwo! Gdy jego gałązka staje się soczysta i liście wypuszcza, poznajecie, że zbliża się lato. Tak samo i wy, kiedy ujrzycie to wszystko, wiedzcie, że blisko jest, we drzwiach. Zaprawdę, powiadam wam: Nie przeminie to pokolenie, aż się to wszystko stanie." (Mt 24, 32-34)

Czego dotyczy to proroctwo? Wg mnie Izraela. Izrael odrodził się w roku 1948.

Po soborze zaczęto modlić się za zmarłych zamiast za dusze zmarłych, bo człowiek jest w całości odkupiony. Argument ze wstępu do nowego rytu pogrzebowego. Na czym polega różnica i czy jest to kolejny fikołek teologiczny modernistów?

Czy będzie korekta słów księdza na temat czyśćca? Chodzi o wpis ks. Olewińskiego, który [co prawda] w zły sposób, ale udowadnia, że tezy księdza były błędne. (28:04)

Ks. Olewiński napisał, że ksiądz powiedział, że w czyśćcu jest ogień wieczny, ale to już pewnie nadinterpretacja ks. O.? (34:22)

Ks. Olewińskiemu chodzi o to, że złe skłonności związane są z ciałem i nie ma potrzeby już wypalania ich w czyśćcu, gdyż wraz ze śmiercią nie ma już ciała - ich siedliska. (39:17)

Czy w czyśćcu wypalane są "złe skłonności"?

Czy oglądał ksiądz film Karola Fjałkowskiego pt. "Czy wolałbym pójść do nieba"?

Kiedy odpowiedź na film Karola Fjałkowskiego pt. "Czy chciałbym iść do nieba"? To dość mocny zarzut w stronę katolicyzmu i myślę, że warto aby ksiądz odpowiedział.

Kilka pytań w kontekście dwóch świadków z Apokalipsy. Czy mogli nimi być świeccy, czy raczej tu mowa o kapłanach? Czym będą się wyróżniać? Jak ich będzie można poznać? Jak sobie ksiądz ich wyobraża? Zakładając, że to będą np. Eliasz czy Henoch, czy mowa jest o nich dosłownie?

Czy zapalanie zniczy realnie pomaga duszom czyśćcowym? Czy jakieś inne czynności na grobach mogą im pomóc? Czytałem gdzieś, że pokropienie grobu wodą święconą im pomaga.

Czy zwyczaj odwiedzania grobów podczas Dnia Wszystkich Świętych jest nielogiczny? Dawno temu miałem taką refleksję: Dzień Wszystkich Świętych to dzień polecony zbawionym. (25:25)

Jak tradycyjnie obchodzi się Święto Wszystkich Świętych, skoro za zmarłych modlimy się w dzień zaduszny? (58:31)

Jak pogodzić to, że Bóg jest dobry z tym, że istnieje piekło, gdzie są wieczne męczarnie i do uniknięcia piekła trzeba iść wąską ścieżką i dźwigać krzyż?

Jak to jest, że w świecie duchowym nie ma czasu, a jednak miały tam miejsce wydarzenia, które siłą rzeczy nie mogły wszystkie stać się jednocześnie?

70.

Co będzie z moimi bliskimi, którzy żyją w grzechu ciężkim oraz tak, jakby Boga nie było? KKK mówi, że bezpośrednio po śmierci, będąc w stanie grzechu śmiertelnego idą do piekła. KKK 1035 Nauczanie Kościoła stwierdza istnienie piekła i jego wieczność. Dusze tych, którzy umierają w stanie grzechu śmiertelnego, bezpośrednio po śmierci idą do piekła, gdzie cierpią męki, "ogień wieczny" (Por. Symbol Quicumque: DS 76; Synod Konstantynopolitański: DS 409. 411; ...

71.

Czy mógłby ksiądz powiedzieć coś na temat oświecenia sumień?

Faustyna mówiła o tym.

72.

Czy osoby, które przez całe życie były świadomie z dala od Kościoła, ale nie odrzucały Pana Boga, jednak nie pojednały się z Nim, mają szansę uniknąć piekła? Czy mógł im wystarczyć akt żalu doskonałego? Albo jeśli po prostu żałowali za swoje czyny?

73.

Jak wygląda piekło?

Jak odpowiadać na zarzuty, że być może dusza ludzka nie jest wieczna? Spotkałem się już z takim zarzutem, że umierając człowiek rzeczywiście, być może, przechodzi do innego świata/wymiaru w sensie fizycznym, jednakże prędzej czy później ulega zniszczeniu podobnie jak wszechświat, czy wszystko, co jest materialne. Jak bronić tezy/dogmatu, że jednak jest nieśmiertelna?

Czy dusze czyśćcowe mogą do nas przychodzić i nam pomagać lub rozmawiać z nami we śnie, czy to wytwór naszej wyobraźni?

Czy można w jakiś sposób upewnić się, że osoba bliska nie trafiła do piekła, tylko do czyśćca?

Myśli ksiądz, że człowiek chciałby żyć wiecznie? Taki niereligijny?

Często mam lęk, nawet paraliżujący, że ktoś z moich bliskich może być potępiony. Jak z tym walczyć? Czy to pochodzi od Boga?

Jak by ksiądz odniósł się do wizji księdza Bosko dotyczących 2 kolumn na dzisiejsze czasy?

Czy męki fizyczne w piekle sprowadzają się tylko do ognia piekielnego?

Otchłań jest wymieniana obok piekła i nieba w Katechizmie Apologetycznym. Dlaczego współczesna katechizacja porusza tylko temat piekła, czyśćca i nieba? To chyba dość ważna różnica?

81.
w odcinku z 2023-09-22 Katolik vs Biblia - PiO w Piątek #25 Oglądaj:0:27:16

Czy Mojżesz jest świętym?

82.
w odcinku z 2023-09-22 Katolik vs Biblia - PiO w Piątek #25 Oglądaj:0:39:33

Czy niebo ma wiele poziomów?

Jak to jest z duszami czyśćcowymi? Czy to prawda, że mogą przychodzić do ludzi i prosić o modlitwę albo pokutować tu na ziemi? Słyszałem różne historie osób, które się z tym spotkały.

84.
w odcinku z 2023-08-18 PiO w Piątek #21 Oglądaj:0:34:17

Jak rozumieć słowa z 6 rozdziału 1 Listu św. Pawła do Koryntian: "czyż nie wiecie, że będziemy sądzili także aniołów?" (1Kor 6, 3)

85.
w odcinku z 2023-08-18 PiO w Piątek #21 Oglądaj:0:34:47

11-letnia córka pyta: czy po zmartwychwstaniu ciał nasze ciała będą młode, czy w stanie jak przy śmierci?

86.
w odcinku z 2023-08-18 PiO w Piątek #21 Oglądaj:0:39:37

Co ksiądz sądzi o kremacji ciał?

87.
w odcinku z 2023-08-11 PiO na żywo #20 Oglądaj:0:02:18

Jak ksiądz pojmuje znaczenie Apokalipsy św. Jana? Wiemy, że na końcu zwycięstwo należy do Boga, lecz według interpretacji przyszłościowej zanim to nastąpi, na ziemi zapanuje Antychryst.

Czy większość ludzi idzie do piekła? (19:22)

Co z Apokalipsą, gdzie tych sprawiedliwych było dużo? (21:57)

Myślę, że zbawionych katolików będzie 11/12 i tylko 1/12 będzie Judaszami. (32:25)

Czy [raczej] większość katolików idzie do piekła? (44:04)

89.
w odcinku z 2023-08-11 PiO na żywo #20 Oglądaj:0:29:43

Jak ominąć czyściec i pójść od razu do nieba? To jest, jak odpokutować skutki i konsekwencje grzechów?

90.
w odcinku z 2023-08-11 PiO na żywo #20 Oglądaj:0:38:30

Do kogo w dzisiejszych czasach Pan Jezus powiedziałby "nie znam was"? Mógłby ksiądz wyjaśnić ten fragment Pisma? Czy można to odnieść na przykład do charyzmatyków: "«Panie, panie, czy [...] nie czyniliśmy wielu cudów mocą Twego imienia?» Wtedy oświadczę im: «Nigdy was nie znałem. Odejdźcie ode Mnie wy, którzy dopuszczacie się nieprawości!»" (Mt 7, 22-23)

91.
w odcinku z 2023-08-11 PiO na żywo #20 Oglądaj:0:56:32

Jaka jest różnica między słowem "wieczny" a "wiekuisty" w kontekście teologii? Na przykład kiedyś słyszałem, że tylko Bóg jest wieczny a nasz żywot po śmierci jest wiekuisty. Z drugiej strony w Quicumque świętego Atanazego czytamy: "Nieskończony jest Ojciec", "nieskończony Syn", "wiekuisty Ojciec", itd.

92.
w odcinku z 2023-06-23 PiO w Piątek #18 Oglądaj:0:34:50

Co robić, gdy bliski umiera, aby pomóc mu w zbawieniu, gdy ktoś umiera, a się nie wyspowiadał, a teraz ma zaawansowaną demencję? Jakie modlitwy warto odmawiać? Co w przypadku nagłej śmierci, gdy mamy wątpliwości, czy ktoś umarł w łasce uświęcającej albo gdy ktoś na łożu śmierci odmówił spowiedzi?

93.
w odcinku z 2023-06-23 PiO w Piątek #18 Oglądaj:0:45:47

Czy dusze ludzkie mogą nam się objawiać? Ta kwestia budzi strach i jak sobie to wytłumaczyć, aby móc dalej żyć?

94.
w odcinku z 2023-06-23 PiO w Piątek #18 Oglądaj:0:48:06

Na górze Tabor Apostołom ukazali się dwaj prorocy. Jak to możliwe, skoro umarli? Czy z Otchłani można wychodzić?

95.
w odcinku z 2023-06-23 PiO w Piątek #18 Oglądaj:0:51:01

Czy modlitwa za osobę zmarłą, która trafiła do piekła, przynosi tej duszy ulgę w cierpieniach?

96.
w odcinku z 2023-06-02 PiO w Piątek #15 Oglądaj:0:33:17

Czy Włodzimierz Putin będzie zbawiony?

97.
w odcinku z 2023-05-26 PiO w Piątek #14 Oglądaj:0:52:55

Czy katolik może wierzyć, że po zmartwychwstaniu ciał w niebie mogą być współżycie i przyjemności z nim związane? Mam wrażenie, że nie, a wizję islamską 72 dziewic uważam za obleśną.

98.
w odcinku z 2023-05-26 PiO w Piątek #14 Oglądaj:0:55:05

Czy jeśli popełniłam grzech ciężki, ale po popełnieniu go dalej prowadzę życie zgodnie z przykazaniami, chodzę do kościoła, na adoracje, modlę się, dbam o relacje z Panem Bogiem, a chcę do spowiedzi iść dopiero za miesiąc (z wygody), to jest to grzech ciężki? Czy pójdę do piekła, jeśli umrę w tym odstępie czasu?

99.
w odcinku z 2023-05-19 PiO w Piątek #13 Oglądaj:0:11:58

Przez przypadek trafiłem w Empiku na książkę - wywiad Nicky'ego Eltza z mistyczką Marią Simmą na temat dusz czyśćcowych. Z fragmentów mocno mi się spodobała, a w opisie napisano też, że: "Teolodzy i psychiatrzy wielokrotnie badali Marię Simmą i nie dopatrzyli się śladów oszustwa czy choroby psychicznej". A jak ksiądz do tego podchodzi? Czy słyszał ksiądz o tej sprawie?

100.
w odcinku z 2023-05-19 PiO w Piątek #13 Oglądaj:0:22:53

Jak przedsoborowa nauka traktuje samobójców? Z tego, co się orientuję, to w posoborowiu obecnie jest narracja, że osoba, która jest o zdrowych zmysłach, bez zaburzeń i chorób psychicznych nie mogłaby targnąć się świadomie na własne życie. Jak patrzy na ten problem tradycyjna nauka? Jak są rozpatrywane choroby psychiczne i samobójstwo osoby np. w depresji?

101.
w odcinku z 2023-05-12 PiO w Piątek #12 Oglądaj:0:00:45

Jak należy się odnieść do świadectw ludzi o przebywaniu w Niebie podczas śmierci klinicznej, choć niektóre osoby doświadczające tego żyły z dala od wiary i sakramentów? Czy to należy traktować jako wizje od złego ducha potwierdzające idee powszechnego zbawienia, czy raczej jako Bożą interwencję w celu nawrócenia grzesznika?

102.
w odcinku z 2023-05-12 PiO w Piątek #12 Oglądaj:0:31:32

Gdzie znajdowała się dusza Łazarza pomiędzy śmiercią a wskrzeszeniem?

103.
w odcinku z 2023-05-12 PiO w Piątek #12 Oglądaj:0:37:30

Czy dusza trafiająca po śmierci do raju pamięta swoje życie doczesne? [tak]

W kontekście świadków z Apokalipsy (potocznie Henoch i Eliasz), czy teologicznie możliwym by było, że to również mógłby być św. Józef i/lub św. Jan Ewangelista?

105.
w odcinku z 2023-04-28 PiO w Piątek #11 Oglądaj:0:10:35

Jak człowiek powinien postępować, gdy być może umiera (sam lub ktoś z jego bliskich)? Modlić się, pościć czy odmawiać akty strzeliste?

106.
w odcinku z 2023-04-28 PiO w Piątek #11 Oglądaj:0:19:03

Czy mógłby ksiądz wyjaśnić tradycyjne nauczanie Kościoła odnośnie "świadków" z 11 rozdziału Apokalipsy? Dlaczego uważa się, że to Henoch i Eliasz? Czy Kościół przypuszcza ich realną rzeczywistość jako te same osoby, czy raczej ich duch powróci, a osoba będzie inna? Jak ich poznać, gdy się pojawią?

107.
w odcinku z 2023-04-28 PiO w Piątek #11 Oglądaj:0:27:57

Jak powinniśmy rozumieć fragment Pisma Mt 24, 15 "Gdy więc ujrzycie «ohydę spustoszenia», o której mówi prorok Daniel, zalegającą miejsce święte - kto czyta, niech rozumie"? Dokładniej chodzi mi o słowa "ohydę spustoszenia" i "miejsce święte".

108.
w odcinku z 2023-04-28 PiO w Piątek #11 Oglądaj:0:50:37

Jeśli dobrze rozumiem, to po śmierci utracimy emocje i inne aspekty związane z ciałem. Czy w takim razie po zmartwychwstaniu ciała z powrotem je odzyskamy? Czy w nowym świecie będzie można się rozmnażać czy utracimy jednak ostatecznie niektóre funkcjonalności ciała?

109.
w odcinku z 2023-04-28 PiO w Piątek #11 Oglądaj:0:58:44

Jak w świetle tradycyjnej teologii katolickiej należy ocenić otwieranie grobów/pochówków w celu dokonywania badań archeologicznych? Czy nie zachodzi tutaj bezczeszczenie zwłok?

Czy na sądzie ostatecznym Pan Bóg będzie brał pod uwagę grzechy odpuszczone na spowiedzi?

111.
w odcinku z 2023-03-31 PiO w Piątek #10 Oglądaj:0:01:17

Czy gdziekolwiek w Piśmie Świętym lub innych wiarygodnych źródłach jest coś takiego jak "oświecenie sumień", inaczej zwane "małym sądem"? Jest to dość popularny temat wśród modernistów.

112.
w odcinku z 2023-03-31 PiO w Piątek #10 Oglądaj:0:56:42

Jak Pan Bóg widzi wieczność po sądzie ostatecznym? Czy widzi całą?

113.
w odcinku z 2023-03-17 PiO w Piątek #8 Oglądaj:0:37:08

Jak skomentuje ksiądz działalność ks. Piotra Glasa i jego przepowiednię dotyczącą nadejścia Antychrysta?

Czy katolikowi wypada używać słowa behemot na określenie czegoś wielkiego? Wiem, że w Księdze Hioba słowem Behemot nazwano potężne zwierzę-potwora stworzone przez Pana Boga, ale jest to też imię demona. Czy powinno się wywalić z domu wszystko, co ma zapożyczoną od tego słowa nazwę? Jeśli tak, to nie wypada chyba robić zakupów w sklepie Lewiatan?

[Cyt. mat.: Ludzkie cierpienie według księgi Hioba]

114.
w odcinku z 2023-02-24 PiO w piątek #5 Oglądaj:0:57:43

Jak ksiądz ocenia wizję raju w islamie? Mnie się wydaje dość dziwna.

115.
w odcinku z 2023-02-03 PiO w Piątek #3 Oglądaj:0:33:36

Czy można modlić się za duszę samobójcy?

117.
w odcinku z 2023-01-20 PiO w Piątek #1 Oglądaj:0:26:08

Jeśli tamten świat jest poza czasem, to czy jest możliwe, że jak umieramy, to jednocześnie następuje koniec świata? Chodzi mi o spojrzenie z perspektywy osoby umierającej, która ze świata ograniczonego czasem przychodzi do Stwórcy. Bo człowiek po śmierci będzie absolutnie osądzony przez Boga, czyli nawet za skutki uczynków, które pojawią się dopiero po jego śmierci. Koncepcja, że dusze czekają na Sąd Ostateczny gdzieś w poczekalni, trochę mi się wydaje dziwna.

118.
w odcinku z 2023-01-20 PiO w Piątek #1 Oglądaj:0:29:00

Na pogrzebie mojego taty (w piątek), ksiądz pozwolił na jedzenie potraw mięsnych, mówiąc, że w takim przypadku jest dyspensa. Czy to ma negatywny wpływ na duszę zmarłego taty?

119.
w odcinku z 2023-01-20 PiO w Piątek #1 Oglądaj:0:36:48

Czy chrzest pragnienia równa się pragnieniu chrztu połączonemu z niemożliwością jego przyjęcia? Czy o świętych Starego Testamentu można mówić, że zostali zbawieni przez chrzest pragnienia?

120.
w odcinku z 2022-12-28 Pytania i Odpowiedzi na żywo #10 Oglądaj:0:01:22

Czy wymadlając kolejne łaski dla kogoś, kto ostatecznie je wszystkie odrzuca, nie przyczyniamy się do jego większych mąk piekielnych?

Czy dzisiejsi patroni Młodziankowie, czyli dzieci zabite przez Heroda w czasie rzezi niewiniątek od razu były uczestnikami Nieba, czy z uwagi na brak chrztu świętego powinny były być w Limbusie? (17:27)

Czy Młodziankowie byli obarczeni skazą grzechu pierworodnego, czy jednak zostali na mocy przyszłych zasług Pana Jezusa na krzyżu uwolnieni podobnie jak Maryja? (30:20)

Dlaczego Święci Młodziankowie mogli pójść do nieba, a dzieci zabijane w aborcji już nie? Przecież i jedni, i drudzy nie wybrali Chrystusa wolną wolą, a rzeź niewiniątek nie była chrztem krwi. (39:26)

122.
w odcinku z 2022-12-28 Pytania i Odpowiedzi na żywo #10 Oglądaj:0:25:22

Czy zbawiona matka może być szczęśliwa w niebie, wiedząc, że jej dziecko się potępiło?

123.
w odcinku z 2022-12-28 Pytania i Odpowiedzi na żywo #10 Oglądaj:0:36:39

A morduje B. B, nie będąc w stanie łaski uświęcającej, trafia do piekła. Po latach A nawraca się i ostatecznie po śmierci trafia do nieba. Jednak wcześniej pozbawił szansy nawrócenia B. Gdzie sprawiedliwość?

124.
w odcinku z 2022-12-28 Pytania i Odpowiedzi na żywo #10 Oglądaj:0:53:18

Czy jako modlitwę wieczorną można odmówić np. różaniec? Jak w Niebie nie ma czasu, to czy ci, co wcześniej zmarli, są w niebie tyle samo czasu co zmarli później, czy dłużej?

125.
w odcinku z 2022-11-30 Pytania i odpowiedzi na żywo #9 Oglądaj:0:22:18

Bergoglio jest antychrystem czy tylko jego prorokiem?

126.
w odcinku z 2022-11-30 Pytania i odpowiedzi na żywo #9 Oglądaj:1:14:36

Mam paniczny strach przed piekłem i zarazem śmiercią. Jak z tym walczyć?

127.
w odcinku z 2022-11-30 Pytania i odpowiedzi na żywo #9 Oglądaj:1:19:14

Skoro szatan, będąc w najbliższej obecności Boga, potrafił zgrzeszyć i się zbuntować, to skąd pewność, że człowiek, który zostanie zbawiony, również nie zbuntuje się na wzór szatana?

128.
w odcinku z 2022-11-30 Pytania i odpowiedzi na żywo #9 Oglądaj:1:21:01

Czy fragment Ewangelii, w którym jest mowa o pracownikach winnicy, gdzie starzy dostają taką samą wypłatę jak nowi, neguje różne poziomy świętości, które święci posiadają? Jak jest z hierarchią w niebie?

129.

Czy w limbus puerorum znajdują się wyłącznie dusze dzieci zmarłych po zmartwychwstaniu Jezusa? (58:48)

Czyli Jezus nie wyciągnął wszystkich dziecięcych dusz z otchłani po swojej śmierci? (1:12:23)

130.
w odcinku z 2022-10-19 Pytania i odpowiedzi na żywo #8 Oglądaj:1:04:39

Czy wizje piekła z Fatimy są potwierdzone przez Kościół jako prawdziwe?

131.
w odcinku z 2022-10-19 Pytania i odpowiedzi na żywo #8 Oglądaj:1:25:39

Czy wskrzeszenia po zmartwychwstaniu Pana Jezusa są teologicznie możliwe? Czy może tak, ale jedynie wobec zmarłych cierpiących w czyśćcu?

132.
w odcinku z 2022-08-17 Pytania i odpowiedzi na żywo #7 Oglądaj:0:51:42

Czy Bóg wie, gdzie trafimy po śmierci? I czy jeśli wie, to jaka jest istota tej wiedzy o przyszłości człowieka, zwłaszcza w kontekście wolnej woli?

133.
w odcinku z 2022-08-17 Pytania i odpowiedzi na żywo #7 Oglądaj:1:28:08

Czy Bóg karze człowieka tylko po śmierci (piekło lub czyściec) czy też może karać jeszcze za życia człowieka?

134.
w odcinku z 2022-06-29 PiO na żywo! #6 Oglądaj:0:21:35

Czy nie uważa ksiądz, że dziwna argumentacja zawarta w dokumencie Magisterium Kościoła Katolickiego o zbawieniu dzieci nieochrzczonych tak naprawdę wynika z braku chęci podania wprost prawdziwych przyczyn zmiany nauczania Kościoła?

135.
w odcinku z 2022-06-29 PiO na żywo! #6 Oglądaj:0:34:24

Skoro Bóg jest wszechwiedzący, to czemu żyjemy tu na Ziemi? Czy Bóg, wiedząc wszystko, nie powinien wiedzieć, jakie grzechy każdy człowiek popełni i już przed naszym poczęciem nas zbawić lub potępić?

136.
w odcinku z 2022-06-29 PiO na żywo! #6 Oglądaj:0:53:41

Czy dusza w czyśćcu widzi co dzieje się na Ziemi?

137.
w odcinku z 2022-06-29 PiO na żywo! #6 Oglądaj:1:08:36

Jak "działał" czyściec w czasach przed Chrystusem?

138.
w odcinku z 2022-06-29 PiO na żywo! #6 Oglądaj:1:25:46

Czy pokuta w limbusie ojców była różna w zależności od grzechów?

139.
w odcinku z 2022-05-24 Pytania i odpowiedzi na żywo #5 Oglądaj:1:09:00

Czy każdy dobry uczynek, który z jakichś powodów (brak łaski) nie może być nagrodzony po śmierci, zostanie wynagrodzony sprawiedliwie tu na Ziemi?

140.
w odcinku z 2022-04-09 Pytania i odpowiedzi na żywo #4 Oglądaj:1:16:30

Czym różni się sąd indywidualny od sądu ostatecznego? Znaczy to, że będziemy sądzeni dwa razy?

141.
w odcinku z 2022-03-03 Pytania i odpowiedzi na żywo #3 Oglądaj:0:44:13

Czy po śmierci zyskuje się wszechwiedzę?

142.
w odcinku z 2021-11-20 Q&A na żywo! Oglądaj:0:42:23

Czy są osoby co do których mamy pewność, że są w piekle?

143.
w odcinku z 2021-11-20 Q&A na żywo! Oglądaj:1:11:30

Jeśli kremacja zwłok jest grzechem, to czyim, jeśli to ostatnia wola zmarłego? I tłumaczy się jemu ten grzech. Czy trzeba spełniać koniecznie ostatnią wolę zmarłego?

144.
w odcinku z 2021-11-20 Q&A na żywo! Oglądaj:1:56:23

Czy Pan Bóg (lub aniołowie) w jakiś sposób cierpi, skoro wie, kto poszedł do piekła, a kto nie? Chodzi mi szczególnie o stratę duszy człowieka.

145.

Słuchając księdza kazań i konferencji oraz ks. Karola Stehlina mam wrażenie, że ksiądz Karol oczekuje rychłego wypełnienia się Apokalipsy, a ksiądz raczej kolejnych wieków pomyślności dla Kościoła. Czy ksiądz naprawdę jest takim optymistą, czy raczej powściągliwym obserwatorem czekającym na jakiś jednoznaczny znak?

Czy cierpienia ciężkie za życia, np. ciężka choroba mogą się zaliczać na poczet cierpień w czyśćcu po śmierci?

Czy jest możliwe i niesprzeczne z wiarą katolicką, że dusze dorosłych niechrześcijan, nieochrzczone, mogą trafić do limbusu tak jak dusze dzieci nienarodzonych?

Wszystkie wizje końca świata dotyczą katastrof naturalnych, ciemności, głodu, moim zdaniem cicho zakładają, że człowiek będzie wówczas na Ziemi. Co w sytuacji jednak, gdy ludzkość rozejdzie się po świecie i będzie zamieszkiwała orbity lub sąsiednie planety np. Marsa? Na ile uniwersalne są wtedy opisy końca dziejów? Opuszczenie Ziemi to może kwestia 200 lat. Czy koniec świata to będzie jakiś impuls niczym fala grawitacyjna przeszywająca całą materię i przestrzeń? Opisy, które czytałem, zakładają lokalne ziemskie wydarzenia typu trzęsienia ziemi, ciemności, pożary itd. Co kiedy ludzkość będzie rozsiana po wszechświecie?

Uprzejmie proszę o wyjaśnienie kwestii dzieci nienarodzonych i limbusu. Czy Kościół definitywnie orzekł co dzieje się z takimi duszami? Jeśli osoba, która nie została ochrzczona, jest przedstawicielem na przykład jakiejś religii pogańskiej, może potencjalnie się zbawić, to dlaczego dusze dzieci nienarodzonych nie miałyby trafić do Nieba? Czy limbus to stan wieczny, który będzie trwał również po Sądzie Ostatecznym?

Czy powstanie nowa Ziemia, na której po zmartwychwstaniu ludzie będą żyć i chwalić Boga jak w Raju?

Wiele wskazuje na to, że w Apokalipsie św. Jana i u Daniela jest mowa o Watykanie jako instytucji wrogiej zbawieniu. Czy w zdaniu "Ludu mój wyjdźcie z niej, byście nie mieli udziału w jej grzechach" (Ap 18,4) może być o nim mowa? Czy raczej o zdeformowanej religii zapowiedzianej przez mistyków? Wersja, że chodzi o [pogański] Rzym, wydaje mi się byle jaka.