Czy katolik ma obowiązek zaznajamiania się z dokumentami obecnego papieża i kierując się słowami św. Pawła Apostoła "Wszystko badajcie, a co szlachetne - zachowujcie!", odrzucać zawarte w nich złe nauki, a przyjmować dobre, czy też kierując się nauką św. Wincentego z Lerynu "A jeśli jakaś nowa zaraza stara się zakazić nie tylko jakąś znikomą część Kościoła, ale cały? Wtedy do ciebie będzie należało trzymanie się starożytności, która dzisiaj nie może dać się uwieść żadnemu oszustwu nowości." wspartą słowami św. Pawła Apostoła "Unikajcie wszystkiego, co ma choćby pozór zła.", ignorować nowe dokumenty papieskie i wyznając odwieczną, niezmienną wiarę Kościoła, oczekiwać na odrzucenie przez Stolicę Apostolską błędów Vaticanum II?

Jak to jest z krzyżem i obrazami? Czy krzyż musi być w każdym pomieszczeniu w domu? Czy faktycznie musi być nad drzwiami? Czy nad drzwiami może być obrazek np. Matki Boskiej? Czy katolik nie powinien wieszać w domu ikon z Grecji? Czy obraz, krzyż musi być poświęcony? Czy w czasie Wielkiego Postu należy zasłaniać taki domowy krzyż?

Jesteśmy z mężem od 4 miesięcy wiernymi tradycji katolickiej i regularnie chodzimy na Msze Święte do kościoła FSSPX w Radości.

(...) Jak mam odpowiedzieć mojej zaniepokojonej mamie na jej zarzut o fanatyzm religijny, w który, jak się obawia, popadliśmy?

Czy tradsi i posoborowcy wierzą w tego samego Boga?

Czy liturgie wschodnie (ryty koptyjski, bizantyjski etc.) ucierpiały wskutek reform posoborowych, a jeżeli nie, to dlaczego? Czy wschodnie Kościoły w łączności z Rzymem w jakikolwiek sposób odczuły deformację posoborowia? Czy wskazane byłoby uczęszczanie np. na Mszę w rycie bizantyjskim (w języku ukraińskim) mając do wyboru tę albo NOM?

Dziś widziałam rolkę z ogłoszeń parafialnych Bractwa, że nie święci się różańców z Medjugorie i krzyży papieskich. Czy taki różaniec nie spełnia swojej funkcji, czy jest inny powód? Czy jak mam takie różańce, które "święcono" w novusie, to mogę je po prostu pociąć i wyrzucić?

Jaki jest stosunek Księdza, jak i całego Bractwa, ws. FSSPXR, czyli Katolickiego Ruchu Oporu, tzw. "oporników"?

Jak powstały te tak zwane tradycyjne zgromadzenia typu kapucyni z Morgon, Dominikanie Tradycji itd.? Czy będzie jakiś odcinek im poświęcony?

Zastanawia mnie kwestia postu w piątek od mięsa. Kiedyś to miało sens, gdy mięso było czymś luksusowym, a ryby, dajmy na to, czymś powszednim. Dzisiaj z kolei jest często na odwrót - więcej zapłacimy za rybę niż za mięso, czy raczej jest tutaj jeszcze jakaś inna kwestia, która nie przyszła mi do głowy? W każdym razie czy nie byłoby sensowniejszym w naszych czasach stosować post od innych pokarmów? (Wiem, że wielu dywaguje nad zastosowaniem tu postu od np. multimediów, ale post od pokarmów specyficznie oddziałuje na ciało, dzięki czemu człowiek ma okazję do duchowego ćwiczenia się)

Jestem klerykiem pierwszego roku w "zwykłym" seminarium (czyli novus). Proszę księdza o ogólne wskazówki jak się zachować człowiekowi, który jest w takim miejscu, człowiekowi, który zna Tradycję?

Czy jest już zaktualizowany stosunek Bractwa do Koronki do Bożego Miłosierdzia podyktowanej przez Pana Jezusa św. s. Faustynie?

Jak wyglądała Akcja Katolicka przed soborem, czym się zajmowała? Jak bardzo się różni od tej obecnej (NOM-owej)? Jaki był w niej udział Kapłanów?

Dlaczego tradi-faryzeusze atakują pseudo-charyzmatyków?

Co, gdy szukając wszędzie Prawdy w oparciu o cnotę roztropności, jesteśmy postrzegani jako odklejeni, nawiedzeni i dziwni? Zmiana grona znajomych? Bo widzimy, że pewnych tematów się przy nas nie porusza. Czy zostać i wyluzować majty? :-)

[Wspomniany mat.: Dlaczego katolik powinien milczeć przez 15 lat?]

Co sądzi ksiądz o Pielgrzymce Kościoła Walczącego? Kilka miesięcy temu było głośno o tej inicjatywie zorganizowanej chyba przede wszystkim przez Młodzież Wszechpolską. Było tam kilkuset młodych katolików, a na koniec Msza Święta tradycyjna. Prymas miał bardzo utrudniać organizację tej Pielgrzymki. Ponoć ma być też kontynuowana cyklicznie w różnych miejscach, ważnych dla katolików.

Mąż w strukturach novusowych, żona pociągnięta przez Tradycję. Czy w takiej sytuacji obowiązuje posłuszeństwo?

Czy nie odniósł ksiądz nigdy wrażenia, że w środowiskach tradycyjnych katolików delikatnie kiełkuje pewne zagrożenie, że dla wielu nie liczy się wiara katolicka i Kościół (np. kwestia przynależności do niego), ale podział czy się jest tradycyjnym, czy nietradycyjnym?

Wielokrotnie widziałem zachwyty katolików nad prawosławiem, przedstawianym jako to dobre wyznanie, bo tradycyjne, w przeciwieństwie np. do liberalnych protestantów jako "nietradycyjnych". Prawosławie dobre i piękne, bo tradycyjna moralność, liturgia, życie monastyczne, podobnie denominacje przedchalcedońskie, a nawet przedefeskie. Na tym tle widziałem już wielu katolików, nawet powiązanych z Bractwem, albo profili o tematyce tradycyjnego katolicyzmu, udostępniających materiały prawosławne albo filmiki bardzo modnego biskupa nestoriańskiego Mari Mari Emmanuela.

Co zrobić, żeby najbliżsi z rodziny i przyjaciół uwierzyli, że Msza Wszechczasów jest prawdziwie katolicka, że Novus Ordo prowadzi do utraty wiary, że Kościół posoborowy głosi inną doktrynę, itd.? Jak ich przekonać, skoro nie chcą słuchać i nie wierzą w to wszystko co odkryłam poznając Tradycję i FSSPX?

Który dzień jest pierwszym dniem tygodnia według Tradycji? Zawsze myślałam, że początek tygodnia to poniedziałek, bo Pan Bóg siódmego dnia odpoczywał (odpoczywamy w niedzielę) i raziło mnie stwierdzenie „uroczyście obchodzimy pierwszy dzień tygodnia, w którym Jezus Chrystus zmartwychwstał", które pada na NOM w niedzielę.

Ja cały czas z pozycji rozkroku... Od najmłodszych lat zaangażowany w moją parafię (nawet zastępowałem kościelnego przez rok). Po bardzo mocnym spotkaniu ze ścianą prawdy, co mamy całą rodziną zrobić? Jeździmy co niedzielę 40 km na Mszę łacińską, ale serce nam pęka. Możemy się angażować w parafii, a jeździć na Mszę te 40 km...

Papież Franciszek ogłosił rok 2025 Rokiem Świętym, przewidując szereg odpustów za pielgrzymowanie do miejsc świętych i wyznaczonych kościołów. W jaki sposób tradycyjny katolik może (powinien?) korzystać z tych możliwości, a wobec czego zachować rezerwę?

Czy należąc do róży różańcowej, podczas zmiany tajemnic, powinno się pomijać tajemnice światła?

Skąd się wzięły tradycyjne nazwy kolejnych niedziel Przedpościa (tj. Starozapustna, Mięsopustna i Zapustna)?

Często ksiądz wspomina o tym, że Magisterium jest jak bukiet kwiatów - niektóre już całkiem rozkwitły, inne są jeszcze pączkami. Które elementy Magisterium jeszcze rozkwitną? Czego jeszcze nie wiemy? Które kwestie ksiądz uważa za najbardziej niewyjaśnione? Czego jeszcze nie rozumiemy?

Jak ksiądz odpowie na modernistyczny argument, że skoro doktryna Kościoła mogła się zmienić np. w aspekcie pożyczek na procent (w średniowieczu ponoć była traktowana jako grzech ciężki), to i papież Franciszek może zmieniać doktrynę np. w kwestii dopuszczalności do komunii współżyjących rozwodników?

Gdy mąż widzi sens, dobro, prawdę w Tradycji i próbuje małymi krokami zachęcić w szczególności żonę do wiary w małżeństwie, powinno się iść [do kościoła] we dwoje, a nie osobno (żona od zawsze należała do Oazy, należy do Domowego Kościoła, prężnie działa i angażuje się w parafii)? Jak przeprowadzić przemianę w rodzinie, aby nie było podziału i żeby taka rodzina się nie rozpadła?

Co zrobić, by pozostać wiernym Tradycji w przypadku zamieszkania w miejscu, gdzie dostęp do Mszy Świętej Wszechczasów jest nawet nie ograniczony, a wręcz niemożliwy? Obecnie mieszkam i pracuję za granicą, w kraju, w którym ograniczony jest nawet dostęp do Novus Ordo w języku polskim lub angielskim, (co skutkuje moim ograniczeniem Eucharystii jedynie do transmisji internetowych), a co dopiero Mszy Świętej Wszechczasów. Niestety, do momentu powrotu do Ojczyzny (motywowanego faktem, jak mocno cierpi moja wiara w obecnych okolicznościach) nie będę miał możliwości uczestniczyć we Mszy Świętej Wszechczasów i zastanawiam się nad możliwymi rozwiązaniami.

W internecie spotkałem tradycyjny, katolicki rytuał zaręczyn, w świątyni, przed kapłanem. Może ksiądz coś o tym powiedzieć? Coś takiego jest stosowane, czy dopuszczalne w kaplicach Bractwa? Coś takiego występowało w ogóle w Polsce, czy trafiłem na jakąś amerykańską tradycję? Pytam jako połowa pary bezpośrednio zainteresowanej, pozdrawiam księdza i moją (na razie tylko) dziewczynę. :)

W temacie źródeł, gdzie to jest opisane: Próbowałem podać linki, ale nawet dzieląc je YT kasuje wtedy cały ten komentarz. Chciałem podlinkować broszurkę dostępną online na Internet Archive "Promised In Christ. A betrothal crowning of a bride." wydana w Ohio w 1955 roku, oraz artykuł zatytułowany "Rite of Betrothal", który powinien wyskoczyć w Google od razu po wpisaniu "latin mass wedding rite of betrothal".

Dlaczego święci powinni policzkować heretyków?

Jak przygotować się na ew. dyskusję (której samemu/samej nie chce się wywoływać, a może zostać sprowokowana przez drugą stronę) z księdzem (NOM-owym), którego - nie chcąc zgorszenia - chce się przyjąć w czasie tej kolędy.

Jak reagować, jak odeprzeć potencjalny atak, będąc całym sercem za Tradycją, a druga strona może tego totalnie nie (chcieć) rozumieć? :/ Proszę o argumenty samoobronne „w pigułce” - o ile to możliwe.

Kiedy i jak kształtował się proces kanonizacyjny? Czasami jak czyta się biografie różnych starożytnych świętych na Wikipedii to można odnieść wrażenie, że wystarczyło, żeby nad czyimś grobem zbierało się odpowiednio dużo wiernych, aby zostać świętym.

Co ksiądz sądzi o reinterpretacjach historycznych Kościoła? Na przykład Annuario Pontyficio z 1942 r. uznaje Jana XXIII za papieża [chodzi o antypapieża - x.], a kilkanaście lat później kardynał Roncalli przyjmuje imię Jan XXIII, uznając wcześniejszego Jana XXIII za antypapieża.

Upraszam o omówienie stroju kapłańskiego do Mszy, szczególnie biretu, humerału oraz kapy. Najbardziej jednak proszę o omówienie modlitw, jakie kapłan odmawia przy ubieraniu się do Mszy. Bóg zapłać. Jeszcze proszę o omówienie naczyń liturgicznych oraz przepisów o sprzątaniu kościoła.

Co ksiądz sądzi ogólnie o kanałach, które próbują rozpowszechniać Tradycję katolicką? Czy nie szkodzą one bardziej niż pomagają? Czy nie powinny mieć kogoś w rodzaju kierownika duchowego, który będzie korygował błędy teologiczne czy moralne, które rozpowszechniają? Czy też wartości często sprzeczne z katolickimi (jak na przykład obmowa czy osądzanie)? Usłyszałem od kilku osób, które próbowały poznać Mszę Świętą trydencką, że te kanały raczej odpychały niż zachęcały i często miały rację.

Czy nie rozważał ksiądz nagrania materiału opowiadającego o tradycyjnych klasztorach współpracujących z Bractwem? Szczególnie interesujący wydają się być np. benedyktyni, kapucyni z Morgon, czy Zgromadzenie Przemienienia Pańskiego, w zasadzie znane tylko w Polsce i tylko z krótkiej informacji na stronie Bractwa.

Mógłby ksiądz opisać tradycyjny strój kapłana? Oglądałem kiedyś wywiad z polskim księdzem posługującym we Włoszech, który o tym opowiadał, ale kanał, na którym to było, został usunięty. Każdy element ma podobno jakieś głębokie znaczenie: np. pas symbolizuje wstrzemięźliwość, podkasane rękawy - gotowość do pracy, była peleryna i inne elementy, ale tu już nie pamiętam.

Czy w związku ze śmiercią J.E. ks. bpa Bernarda Tissier de Mallerais można spodziewać się w najbliższych latach/miesiącach konsekracji biskupich w FSSPX?

Czy żałoba po pogrzebie pochodzi z Tradycji czy bardziej z tradycji ludowej? Jeśli z Tradycji, to jak powinna wyglądać, kogo powinna dotyczyć, ile powinna trwać itp.?

I to w zasadzie można by połączyć z jednym z pytań, które pojawiły się pod postem, gdzie można było zadawać pytania. Pojawiło się pytanie o odnawiający się szlak Świętego Jakuba i o to jak katolik powinien pielgrzymować. Świetnie możemy faktycznie to połączyć.

Czy można się spodziewać debaty księdza z ks. Teodorem z kanału Teobańkologia? Mogłoby to być bardzo owocne, bo ma on ponad pół miliona subskrybentów, a jest bardzo inteligentny i jedyne, o czym gada farmazony, to zachęcanie do ślepego posłuszeństwa.

W katechizmie ks. Gadowskiego jest informacja, aby w imieniny przystępować do spowiedzi z całego roku i ułożyć plan postępowania na rok kolejny. Czy było to praktykowane i czy obecnie jest zalecane? Na czym polega taka spowiedź z całego roku?

Czy mógłby ksiądz powiedzieć co nieco na temat postu św. Michała Archanioła? Podobno zachowywał go św. Franciszek. Niedawno dowiedziałem się o tej praktyce i zastanawiam się nad spróbowaniem. Przy okazji czy mógłby ksiądz wspomnieć coś na temat tego, jak powinna wyglądać praktyka postna ortodoksyjnego, tradycyjnego katolika? Jestem wychowany w Kościele posoborowym i poza Środą Popielcową i Wielkim Piątkiem mam wrażenie, że poszczenie w Kościele nie istnieje. Czy należy pościć np. w adwencie? Co z tradycyjnym kiedyś poszczeniem w środy?

(Wiem, że pościć mogę zawsze, kiedy tylko zdecyduję, ale chciałbym, żeby moje praktyki postne były powiązane z tym, co katolicy tradycyjnie robili, zanim nawet Wielki Post zredukowano do "może nie jedz słodyczy albo oglądaj mniej telewizji")

Czy mógłby ksiądz przybliżyć przedsoborową Liturgię Godzin? Jakie są różnice w odmawianiu poza językiem łacińskim?

Pius X w Lamentabili sane exitu potępił pogląd, jakoby nauka o stworzeniu wraz z rozwojem wiedzy powinna być zmieniana. Jak zatem rozumieć dopuszczenie ewolucjonizmu przez Piusa XII w Humani Generis?

W ostatnim PiO wspominał ksiądz, że w tradycyjnym kalendarzu liturgicznym obecnie nie mamy "okresu zwykłego", lecz okres po Zesłaniu Ducha Świętego. Zatem moje pytanie jest takie: czy w tradycyjnym kalendarzu liturgicznym jedyny okres zwykły przypada między Niedzielą Chrztu Pańskiego (13 stycznia) a przedpościem?

Jak postępować gdy po przylgnięciu do tradycji nachodzą nas wątpliwości czy aby na pewno była to słuszna droga?

Jak powinien zachować się nawracający modernista jeśli żona nie akceptuje tradycji, a ze względu na małe dzieci pragnę razem z rodziną uczestniczyć we Mszy? Czy powinienem starać się uczestniczyć we Mszy sam, a żonie z dziećmi pozwolić chodzić na "novus" lecz i wtedy jest to powodem kłótni. Co robić?

Czy mógłby ksiądz stworzyć listę lektur dla "zielonego" katolika chcącego zapoznać się z Tradycyjnym nauczaniem, przebiegiem Soboru, błędami modernizmu? Kilka perełek, które dobrze opisałyby dzisiejszą sytuację.

Oglądał ksiądz trylogię Mass of the Ages? Co ksiądz uważa o tych filmach?

Czy mógłby się ksiądz odnieść do argumentów przeciwko tezom Bractwa przedstawionych w ostatnim filmie na kanale Audioteka Apologetyczna pt. "Myliłem się. Przepraszam"?

Jak mając 18 lat przekonać rodzinę do tradycji?

Skoro wiadomym jest, że Kościół po upadku moralnym, doktrynalnym, jakimkolwiek, upadnie, mówię o współczesnej sytuacji, to jak odbędzie się powrót do Tradycji, jak powstaną nowe zakony, kiedy to się stanie?

Czy można się czegoś więcej dowiedzieć o wizycie biskupa Schneidera w Polsce w placówkach Bractwa?

Jakie są źródła "Tradycji"? Jak uzupełnić potrzebną wiedzę zawartą w Tradycji, czyli w niepisanym Słowie Bożym? Czy katechizm to będzie najlepsze źródło? Jakie są alternatywy?

Jak się nazywa ta "książeczka", z której korzystają wierni na Mszy tradycyjnej?

Czy moglibyśmy liczyć na materiał o Bractwie św. Jozafata i współpracy pomiędzy bractwami? Jeśli ktoś z FSSJK posługuje się j. polskim, to może materiał przez niego nagrany, a w wersji maxi wywiad?

Czy kapucyni tradycji prowadzą apostolat tylko w swoich kaplicach, czy też w kaplicach Bractwa? Czy tamtejsza reguła zezwala np. na odwiedziny rodziny?

Co mam zrobić jako katolik wychowany na novus ordo missae? Mam 17 lat, na Bractwo natknąłem się jakiś czas temu i po wysłuchaniu jego argumentów nie wiem, co postanowić. Mój brat jest księdzem nowego porządku i jak słucham jego, to tym bardziej powstaje mętlik w mojej głowie. Gdy myślę o przejściu do Bractwa, wydaje mi się to dość poważną decyzją.

Moje pytanie: Od czego powinienem zacząć swoje poszukiwania? Jak nauczyć się teologii na tyle, żeby móc samodzielnie stwierdzić, po czyjej stronie jest racja? Nie do końca rozumiem niektóre argumenty Bractwa, ale widzę, że po jego stronie jest sporo racji.

I jeszcze jedno: Jak przy tym wszystkim nie oszaleć ze strachu przed błędem lub niewystarczająco silnym poszukiwaniem prawdy?

Co oprócz Mszy trydenckiej jest głównym charyzmatem Bractwa?

Jak pod wpływem samodzielnej katechezy nie popaść w herezje i skrajności?

Ksiądz Michał Chaciński, którego materiały ksiądz komentował, zamknął swój kanał. Wie ksiądz coś na ten temat?

Udało mi się przyprowadzić przyjaciela na Mszę Świętą tradycyjną. Jednak nie zauważyłem u niego zafascynowania tradycyjną liturgią. Zwracał tylko uwagę, że nic z niej nie rozumie. Czy oprócz modlitwy mogę zrobić coś jeszcze?

Które tradycyjne kanały bym zamknął? (0:32)

Mam trochę prowokacyjne pytanie, w nawiązaniu do księdza filmu o 15-letnim milczeniu. Koncepcja ta bardzo mi się spodobała, zwłaszcza w kontekście niektórych komentarzy i dyskusji w internecie pochodzących od neoficko zaangażowanych tradycjonalistów.

Jak jednak podchodziłby ksiądz w tym kontekście do niektórych tradycyjnych świeckich youtuberów, którzy przecież też nauczają czy pouczają innych, częstokroć przyznając się, że Tradycję odkryli stosunkowo niedawno. (56:47)

Jak obstawiacie? Ks. Chaciński przyjdzie prosto do FSSPX, czy po drodze zaliczy IBP?

Dlaczego neofici tradycyjni wpadają w skrupuły (głównie chłopy)?

Czy jest jakiś tradycyjny zakon męski związany z duchowością karmelitańską? Jak się z nimi skontaktować?

Jak dobrze wyjaśnić osobom, które są nowe i dopiero poznają tradycję, dlaczego kobiety i mężczyźni powinni siedzieć osobno?

Jak ksiądz ocenia, ilu tak naprawdę jest w Polsce katolików? Jaka jest różnica między normalnymi katolikami a prawdziwymi?

Co ksiądz sądzi o s. Brunie od Maryi?

Jaka jest ścieżka księdza brata do zakonu kapucynów tradycji we Francji? Co zrobił by się tam dostać?

Jak najprościej przekonać lub obronić się przed komentarzami osób bliskich, które uczestniczą w Novus Ordo i uważają przejście do Tradycji za coś dziwacznego i groźnego dla wiary? Podpierają się przy tym nowusowymi księżmi.

Co zrobić, jeśli ksiądz z indultu dowie się, że byłem na Mszy w Bractwie?

Czy są różnice pomiędzy Bractwem św. Piotra a Bractwem św. Piusa X?

Co ksiądz sądzi o tym, że Tradycja Katolicka w internecie się profesjonalizuje, np. Dawid Mysior, "Marek Miśko, Czuwaj", "Trudno Być Katolikiem", "Audioteka Katolicka", "Szkoły Akwinaty"?

Co ksiądz sądzi o płycie "Teobańkologii"? Czy nie idzie za bardzo w stronę protestantyzmu? Czy można słuchać i polecić? Ks. Teodor podkreśla, iż nie jest to muzyka liturgiczna.

Jak powinien zachować się człowiek, który odkrył Tradycję, kiedy będzie tzw. wizyta duszpasterska. To znaczy, czy przyjmować księdza?

Co poza modlitwą może zrobić osoba marząca o kaplicy Bractwa w swoim kilkudziesięciotysięcznym mieście? Jak na przykład wspierać zebranie grupy wiernych, propagować Tradycję i działalność Bractwa?

Cały czas czekam na temat Ruchu Światło-Życie.

Czy podważanie tez filozoficznych doktorów Kościoła to herezja?

Skąd się wzięła różnica między zachodem a wschodem w robieniu znaku krzyża?

Zawsze uważałam, że chodzenie moich dzieci na religię w szkole to rodzaj świadectwa wiary w dzisiejszych czasach. Na przykład jeden z moich synów w 8 klasie jako jedyny z klasy chodził. Ale po przejściu do tradycji przeczytałam na forum, że lepiej zrezygnować. Jak postąpić? (29:28)

Czy rezygnacja z nauki religii w szkole nie będzie gorsząca? (32:02)

Czy nazywanie nowusowego ołtarza "stołem eucharystycznym", jak to nieraz się słyszy w środowisku tradycjonalistycznym, jest zasadne?

Czy kult maryjny jest konieczny do zbawienia?

Czy oglądał ksiądz wykład pana Wielomskiego na temat jansenizmu? (43:49)

Refleksja po wysłuchaniu wykładu pana Wielomskiego - wszystkie herezje już były, modernizm nie wnosi nic nowego. (54:41)

Myślę, że jest wielkie zapotrzebowanie na brewiarz tradycyjny po polsku. Czy istnieje możliwość wydrukowania w najbliższej przyszłości?

Jakie jest stanowisko Tradycji odnośnie do piętnastu tajemnic szczęścia danej św. Brygidzie Szwedzkiej przez Jezusa?

Czy ksiądz słyszał o nowym antypapieżu? Może ksiądz powiedzieć o tej sprawie?

Co ksiądz sądzi o beatyfikacji nienarodzonego dziecka rodziny Ulmów? Zmarło ono w łonie matki, która została zamordowana.

Poseł Braun mówił, że ich ojciec nie spełniał obowiązków stanu. (1:02:02)

Jaki był główny błąd/problem faryzeuszy? Czym tak właściwie grzeszyli? Jak właściwie wybronić tezę, że tradycjonaliści nie są tacy sami jak faryzeusze, gdy ktoś zarzuca, że tradycjonalista zachowuje się jak dawniej faryzeusze? (0:22)

Mnie faryzeusze głównie kojarzą się z braniem zasad ST i wywracaniem moralności dzięki nim, jak ten przykład, kiedy mamy do czynienia z płaceniem na świątynię, aby nie płacić na rodzinę. („Bóg powiedział: Czcij swojego ojca i swoją matkę (…) A wy mówicie: Ktokolwiek rzekłby ojcu lub matce: To, co się ode mnie należy jako pomoc, dałem na ofiarę, ten nie musi czcić ani swojego ojca, ani swojej matki. W taki sposób własną nauką unieważniacie słowo Boże" (Mt 15, 3-6)) (8:23)

Czy według księdza powinniśmy z pokorą przyjmować te akty Kościoła, których zasadności na katolickim gruncie sami podważyć nie potrafimy?

Czy mógłby ksiądz rozważyć omawianie katechizmu chociaż raz w tygodniu, np. katechizmu Piusa V?

Jeśli na tradycjonalistów zostanie nałożona ekskomunika, a Bractwo będzie mieć monopol na Mszę tradycyjną, to czy przyjmie w swoje szeregi księży indultowych?

Czy wierny Bractwa może wstąpić do Zakonu Dominikanów z Avrillé?

Mówił ksiądz, że katolik powinien znać katechizm, ale skąd ja mam wiedzieć, czy lepszy jest ten, co ksiądz preferuje, czy który poleca mi papież? Ja nie kończyłem seminarium jak ksiądz.

Co ksiądz sądzi o kremacji ciał?

Podczas ostatnich PiO na moją sugestię, że nie może ksiądz wymagać od przeciętnego katolika gruntownej znajomości zawiłych zasad Kościoła i ich relacji rozproszonych na różne akty [odpowiedział ksiądz, że katolik powinien znać swój katechizm], jednak z pewnych względów uważa ksiądz, że dawny katechizm jest lepszy od obecnego. [...] Skąd ksiądz wie, czy należy słuchać księdza czy papieża?

Co ksiądz myśli o katechizmie Piusa X?

Jeśli papież zdradził tradycję, a katolik jest mu posłuszny i stosuje się do jego wytycznych, to czy ten katolik też zdradza tradycję?

Nie może ksiądz wymagać od przeciętnego katolika gruntownej znajomości zawiłych zasad.

Czy wyraziłby ksiądz zainteresowanie debatą z największym wrogiem tradycji w polskim internecie, panem Grzegorzem Żebrowskim?

Dlaczego środowiska tradycji mają często nadreprezentację wszelkich szurów i dziwaków? (44:36)

Ja bym powiedziała, że to dlatego, że progresiści mają niedoreprezentację refleksyjnych :D (49:29)

Wydaje mi się, że mam charyzmat do wyczuwania "indulciarzy", czy to możliwe?

Czy mógłby ksiądz coś powiedzieć o Kapucynach z Morgon?

Czy mając świadomość, że powinienem być w Tradycji, zwlekam z tym, żeby przekonać żonę, co może potrwać lata, czy popełniam grzech? Gdybym postawił sprawę na tym, że ja sam tylko idę do Tradycji, rozwaliłbym małżeństwo, co miałem zapowiedziane przez żonę.

Co ksiądz sądzi o cystersach z Wyższego Brodu?

Czy w Tradycji praktykuje się jakieś specjalne msze na rocznice małżeństwa - odnowienie przysięgi albo jakaś inna specjalna forma?

Kiedy kontynuacja tematu Opus Dei?

Dlaczego Tradycja?

Czy każdy trend jest zły?

Jak świeccy powinni walczyć z modernizmem?

Co Bractwo św. Piusa X sądzi o Bractwie św. Piusa V? Jakie są obecnie losy tego bractwa?

Czy dobrze jest mówić "jestem tradycjonalistą katolickim"? To sugeruje, jakby w Kościele były katolickie "stronnictwa": tradycja, modernizm, charyzmaty... Nie lepiej mówić np. "należę do Tradycji Katolickiej"?

Czy są w Bractwie jakieś plany święceń nowych biskupów dla Tradycji?

Czy dostrzega ksiądz nadmiar poglądów pro-rosyjskich wśród tradycjonalistów?

Jaka jest najczęstsza wada tradycjonalistów, zwłaszcza tych wypowiadających się w internecie?

Czy różnice w katechizmach św. Piusa X i Gasparriego są duże? Czy są na tyle duże, że po przeczytaniu katechizmu św. Piusa X warto przeczytać też Gasparriego?

Co ksiądz sądzi o działalności "ultratradycjonalisty" pana Mirosława Salwowskiego?

Co ksiądz uważa o kapłanach związanych z Tradycją, lecz nie bezpośrednio z Bractwem, np. o ks. Śniadochu czy eksproboszczu bydgoskiego Sacré-Cœur, ks. prałacie Kneblewskim?

Jak ksiądz ocenia działalność kanałów związanych z tradycją katolicką, przede wszystkim "Okiem tradycjonalisty"? Moim zdaniem podchodzą do promowania Tradycji w bardzo nieroztropny sposób, gdyż większość treści jest ostrą krytyką posoborowego Kościoła, ale prezentowaną w bardzo ofensywny i atakujący sposób, który przekona tylko już przekonanych, a nie trafi w ogóle do osób, które chodzą na nową mszę i o Tradycji wiedzą niedużo. Wręcz spowoduje w nich niechęć i wrogość za każdym razem, gdy usłyszą słowo msza tradycyjna i Tradycja katolicka.

Wydaje mi się, że z XX-wiecznych papieży dużym autorytetem i popularnością cieszą się św. Pius X oraz Pius XII, z kolei Benedykt XV oraz Pius XI są jakby w cieniu. Czy tak jest rzeczywiście, a jeśli tak, to czy mógłby ksiądz choćby pokrótce wyjaśnić, skąd to wynika?

Czy mógłby ksiądz wyjaśnić, jaki jest tradycyjny, codzienny ubiór kapłana? Co wchodzi w jego skład i jaka jest symbolika, pochodzenie i geneza tego stroju? Na przykład skąd się wzięła sutanna, co symbolizuje wg tradycji, skąd pas, co oznacza, itd.?

Kwestia różnych "około-tradycyjnych" kanałów na YT prowadzonych przez świeckich. Czy mają oni prawo wypowiadać się, pouczać w imieniu Kościoła czy jest to raczej nadużycie, zachwianie równowagi między Kościołem nauczającym a nauczanym?

Co jest nie tak z kanonizacją o. Kolbego?

Czy można traktować encyklikę Humanae Vitae tak jak przedsoborowe encykliki, czyli z pełnym zaufaniem?

Jacy są księdza ulubieni święci?

Spotkałem się z zarzutami ludzi, że w kaplicach FSSPX posługę organisty liturgicznego pełnią czasem kobiety. Czy mógłby ksiądz powiedzieć, jak to w historii tradycji w tym aspekcie było?

Czy katolik może czytać książki autorstwa sedewakantystów nieodnoszące się bezpośrednio do kwestii sedewakantyzmu? (Np. Work of Human Hands ks. Cekady będącą przede wszystkim krytyką NOM.)

Co jest nie tak w tzw. krzyżu papieskim?

Jak to jest z tym nauczaniem przez niewiastę i diakonatem kobiet pierwszych wieków?

Jakie są różnice między tradycyjną teologią moralną a współczesną?

Jaka jest różnica w tradycyjnym pojmowaniu świętości, a świętością pojmowaną w duchu Opus Dei?

Czy księdza zdaniem istnieje jeszcze na tym łez padole jakiś tradycjonalistyczny jezuita?

Jaki ksiądz ma stosunek do stwierdzeń nieważności sakramentu Małżeństwa? Jaki Tradycja ma stosunek do wiernych rozwodników, którzy nie weszli w nowe związki?

Jakie jest stanowisko Tradycji wobec postu o chlebie i wodzie?

Czy tradycyjne katoliczki mają obowiązek noszenia spódnic/sukienek? Jakie są reguły? [Odp.: Czy spodnie to zło? Czyli jak moda tworzy cywilizację]

Czy kobieta może być kapłanką? [W odp. "deklaracja dogmatyczna" Jana Pawła II]

Jaka jest różnica między świętym a błogosławionym? Pytanie od początkującego tradycjonalisty.

Co z ludźmi, którzy są we wspólnotach posoborowych, np. uwielbieniowych, a żyją bardzo pobożnie, pielęgnując również tradycyjne formy pobożności, tj. różaniec, nabożeństwa majowe itp. Czy można powiedzieć, że tacy ludzie odnaleźli się po prostu w Kościele posoborowym, zachowując przy tym całość nauczania Kościoła? Czy to coś złego?

Czy będą tworzone materiały na temat małżeństw mieszanych?

W Kościele posoborowym, gdy mamy mało wody święconej, możemy dodać do niej świeżej, aby mieć więcej. Czy jest to normalna praktyka, dopuszczalna także wśród wiernych Tradycji?

Jaki jest stosunek Bractwa do odprawianej przed reformą tzw. mszy polskiej z wieloma śpiewami nawiązującymi do danej części Mszy? Z jakiego powodu Bractwo nie kontynuuje tej tradycji?

Czy katolik może krytykować papieża, kiedy to wyrzuca mu hipokryzję swoich słów o "otwartości na innych" przy jednoczesnym ataku na Tradsów (w pełnej unii z Nim) czy uczestniczy w pogańskich modłach?

Dlaczego Bractwo nie stosuje się do wytycznych papieża Piusa X z motu proprio Tra le sollecitudini, że niewiastom, jako niezdolnym do oficjum liturgicznego, nie wolno śpiewać w chórze kościelnym? (47:26)

Czy bulla Piusa X została kiedyś odwołana, czy tylko zlekceważona, ale jednak obowiązuje do dziś? (57:39)

Czy jest szansa, żeby Bractwo zaczęło używać mszału sprzed 1955 roku?

Co myśli ksiądz o serii materiałów poświęconych klasyce literatury chrześcijańskiej?

Co ksiądz myśli o księdzu Grzegorzu Śniadochu IBP?

Czym dokładnie różni się katecheza szkolna prowadzona przez tradycjonalistycznych księży od tej obecnej?

Czy kobiety w kaplicach Bractwa mają obowiązek zasłaniania głowy podczas Mszy św.?

[Po co te mantylki?]

Czy, a jeśli tak, to jakie medaliki / szkaplerze ksiądz nosi?

Jak ksiądz przekonał swoją rodzinę do tradycji katolickiej?

Czy nauki przedmałżeńskie to coś wywodzącego się z tradycji czy raczej współczesny wynalazek? Jak to jest z naukami w Bractwie?

Dlaczego niektórzy księża w Bractwie na kazanie zdejmują ornat, a inni nie? Podobnie z biretem.

Jak praktykować tradycyjny katolicyzm w tej "diasporze", w której duża część nas jest? Jak się nie zagubić? Czy można uczestniczyć we Mszy świętej trydenckiej online?

Czy ojciec poleciłby jakiś tradycyjny komentarz Pisma Świętego? Czy Cornelius a Lapide jest ortodoksyjny?

Co sądzi ksiądz o szkołach Stowarzyszenia Sternik?

Czy zna ksiądz jakieś środowiska tradycyjnej katolickiej młodzieży?

Co sądzi ojciec o Nowym Brewiarzu? Czy Godzina Czytań z długimi czytaniami z Ojców Kościoła jest "bezpieczna"?

Czy w Polsce istnieją jakieś tradycyjne zakony, w których odprawia się tradycyjną Mszę i które nie są przesiąknięte modernizmem? Jeśli tak, to jakie?

Jak ksiądz myśli, jak bardzo rozrośnie się FSSPX i tradycjonalizm w Polsce?

Kiedy Archidiecezja Paryska zdecydowała o odebraniu rzymskokatolickiej parafii Saint Nicolas - Saint-Séverin kościoła Saint Nicolas du Chardonnet w Paryżu i przekazaniu go FSSPX?

Czy zna ksiądz szkołę podstawową katolicką na Śląsku godną polecenia?

Co ksiądz myśli o księdzu Galusie i pustelni?

"Bóg zapłać" mówione przez wiernych po kazaniu... Czy księdzu również trąci novusem?

Czy są jakieś uniwersytety w Europie związane z FSSPX lub po prostu związane z tradycyjną nauką?

Czy Bractwem św. Piusa X interesują się duże media w Polsce?

Jakie są 3 najlepsze książki, jakie ksiądz przeczytał? Nie licząc "Oni Jego zdetronizowali". Co by ksiądz polecił? Jakich autorów warto czytać?

W jaki sposób czytać teksty kościelne aby rozpoznać nieomylne nauczanie? Biblię można interpretować źle, świętym zdarza się pomylić, a dokumenty Kościoła mają różną hierarchię...

Czy Bractwo "dobrze żyje" z benedyktynami? Osobiście bardzo cenię "internetowe rekolekcje" z Tyńca.

Jakiej osoby na żonę powinien poszukiwać człowiek chcący pozostać wierny Tradycji katolickiej? Rówieśniczek uczęszczających na Tridentinę jest zbyt mało. Potem żona będzie ciągnąć dzieci na spotkania charyzmatyków, do neokatechumenatu itd. A może osoba niewierząca, ale nie utrudniająca wychowania religijnego dziecka? Spotykamy katoliczkę, ale mówi, że NOM fajny, Tridentina nudna, nie rozumie, pójdzie raz na siłę. Inna od razu z tego powodu odrzuci.

Skoro Kościół i tak zna wszelkie prawdy wiary z Tradycji Apostolskiej, to po co Bóg doprowadził do zaistnienia Biblii? Bez niej nie doszłoby do tylu podziałów.

Dlaczego czwarta tajemnica różańca - tajemnica światła jest niedobra?

Jakie są najczęstsze problemy duchowe tradycjonalistów?

Czy uznaje ksiądz św. Teresę od Dzieciątka Jezus?

Jak Bractwo odnosi się do Instytutu Dobrego Pasterza? Czy są jakieś znaczące różnice?

W jaki sposób wytłumaczyć podział w kościele na nawy "męskie" i "żeńskie"? Nie znalazłem potwierdzenia takiej praktyki w dokumentach i wychodzi na to, że to kwestia indywidualna każdej parafii.

Czy księdza rodzice byli tradycjonalistami, czy dopiero się stali dzięki księdzu wstąpieniu do Bractwa?

Jakiej pokuty w konfesjonale można się spodziewać od księdza tradycyjnego? Czasem czuję, że pokuta jest dawana byle jaka a nie adekwatna do grzechów, byle żeby grzesznik łaskawie odmówił.

Jak nawrócić bliską osobę (która chodzi tylko na nową Mszę, choć ma intuicję katolicką, czuje, że coś jest nie tak) na Tradycję i Mszę świętą tradycyjną?

Czy będzie odcinek o Katolickiej Nauce Społecznej?

Proszę kilka słów o śp. ks. Hesse.

Czy Tradycja podaje, ile lat miała Maryja podczas Zwiastowania, albo czy z innych źródeł możemy tę wiedzę nabyć?

Dlaczego święci dawnych wieków potępiali taniec? Jakie jest stanowisko Kościoła odnośnie do zabaw, karnawału?

Co ksiądz sądzi o środowisku związanym z Polonią Christiana?

Czy mszał z 1962 r. w wydaniu Jana XXIII nie jest już zbyt modernistyczny?

[Załóżmy, że] jakimś cudem Kościół katolicki powraca całkowicie do Tradycji. Co zrobić z tymi wszystkimi rzeczami, które zostały stworzone/przekształcone po Soborze Watykańskim II? Kościoły, mszały itp. zniszczyć? Przekształcić?

Co ksiądz sądzi o biskupie Pelczarze? Czy zna ksiądz jego książkę "Religia katolicka"?

Czy coś stałoby na przeszkodzie, aby kapłan Bractwa spełniał swój obowiązek odmawiając prywatnie starszy brewiarz, niż z 1961 (Chodzi mi tu konkretniej o Divino Afflatu)?

Czy ksiądz wypowie się kiedyś co sądzi o księdzu Tadeuszu Guzie?

Czy mógłby ksiądz wyjaśnić, dlaczego wydawnictwo Te Deum nie wydaje dokumentów Benedykta XV?

Jaka jest różnica między spowiedzią "przedsoborową" a "posoborową"?

Czy jeśli ma się powołanie, to warto zostać pustelnikiem diecezjalnym w obecnych czasach? Bo obrzędy ślubów są tylko w wersji posoborowej - przed Vaticanum II nie było takiej formy życia.

Czy czytał ksiądz książkę ks. Celier pt. "Benedykt XVI tradycjonalista"? [Odp.: Nie.]

Jaki jest według księdza najlepszy przekład Pisma Świętego na język polski? (48:40)

Biblia nowego Kościoła? Poleca ks. Chrostowski. (50:10)

Jaki jest nasz stosunek do prawa starotestamentalnego? Czy ono było złe?

Co ksiądz sądzi o abp. Vigano?

Co ksiądz sądzi o pracach w Solesmes i reformach Ruchu Liturgicznego, popieranych przez papieża Piusa X, które były podwalinami pod reformy posoborowe?

Co ksiądz sądzi o Diecezji Opolskiej?

Czy będzie finałowa konfrontacja Szkoły Akwinaty z Ruchem Światło-Życie?

Co ksiądz sądzi o Piusie XII? Czy może on być ziemskim uosobieniem potęgi i piękna Kościoła Rzymskiego i Tradycji oraz godności urzędu papieskiego?

Czy poleci ksiądz jakieś media katolickie, na przykład kanały YouTube (poza Szkołami Akwinaty) lub portale informacyjne?

Śp. ojciec Hesse - proszę o kilka słów o jego postaci i nauczaniu.

Gdzie pochowani będą kapłani Bractwa w Polsce? Czy zostanie otwarty cmentarz Tradycji?

Proboszcz w mojej parafii powiedział, że tradycjonaliści uważają się za lepszych od innych. Jak odpowiedzieć na taki argument?

Co będzie jeśli tradycjonalistów za pół roku będzie w Polsce 300 tysięcy, a księży Bractwa za mało, żeby wszystkich obsłużyć?

Czy można się modlić Tajemnicami Światła?

Czy można przyjąć, że historia Starego Testamentu zapowiada sobą historię Kościoła? Np. Mojżesz - Konstantyn, Luter - Jeroboam, abp Lefebvre i Bractwo - Matatiasz i Machabeusza, itd.?

W jaki sposób przekonać osoby wierzące (uczęszczające na nową Mszę), aby zaczęły uczestniczyć we Mszy tradycyjnej?

Dlaczego i w jakich okolicznościach ksiądz nosi biret?

Jak bronić kościołów?

Czy nauczanie katolickie w Bractwie jest prawidłowe, a poza nim nieprawidłowe? Gdzie jest więc Kościół katolicki?

Czy choinka na Boże Narodzenie to tradycja pogańska?

Czy Bractwo jest po śmierci abpa Lefebvre'a zliberalizowane?

Czy uczestnictwo na Mszy trydenckiej jest ważne? Chodzi mi o to, że nie wszystko rozumiem po łacinie.

Kardynał Stefan Wyszyński - proszę o kilka słów o nim.

Gdzie lub w czym szukać rozwoju osobistego w duchu Tradycji katolickiej i czy istnieją schematy dyscypliny dla osób świeckich?

Jaka encyklika posoborowa się księdzu najbardziej podoba, a jaka najmniej, lub jaka jest najbliższa nauczaniu przedsoborowego Kościoła, a która najdalej?

Niepokoi mnie jedna rzecz, gdyż można usłyszeć w kazaniach, że tak naprawdę pełnia katolickiej prawdy jest w Bractwie, a nie ma jej poza nim. Tak jakby FSSPX rezerwowało sobie monopol na prawdę, a inne tradycyjne zgromadzenia też sprawujące Mszę katolicką albo i nową w sposób tradycyjny (oczywiście to nie to samo) i głoszące tradycyjną naukę, choć idąc na pewien kompromis, żeby funkcjonować w oficjalnych strukturach Kościoła, nie były uczęszczane, brane z pewnym dystansem itp.

Jak zatem młody człowiek może rozeznać powołanie do kapłaństwa, będąc rozerwanym przez całą tę sytuację, a pójście do seminarium FSSPX lub FSSP jest ponad jego możliwości. Może pójście np. do tradycyjnego zgromadzenia jak Oratorianie, bycie zwykłym diecezjalnym księdzem, gdzie biskup sprzyja rozwojowi Tradycji, jest jedyną realistyczną opcją jak na ten czas. Czy albo iść do Bractwa, czy w ogóle stracić powołanie?

Pytam dlatego, że zauważyłem u kapłanów Bractwa, że nie porusza się tego skomplikowanego tematu, a głoszą, że to w Bractwie jest pełnia prawdy, nie zważając, jakie mogą być tego skutki.

Czy katolik wierny Tradycji może przyjmować komunię święta 2 razy dziennie?

Co ksiądz sądzi o Opus Dei uważanym za konserwatywny ruch w Kościele?

Wydawnictwo "W Drodze" wraz z Instytutem Tomistycznym i fundacją Pro Futuro Theologiae ma zamiar opublikować dzieła wszystkie świętego Tomasza z Akwinu w tłumaczeniu na język polski. Jak ksiądz się zapatruje na tę inicjatywę? Czy nie ma obawy, że przekaz tego doktora zostanie spłycony bądź przeinterpretowany przez polskie tłumaczenie?

Jak się ma zachować katolik przywiązany do Tradycji katolickiej, który przez innych katolików oskarżany jest o to, że jest poza Kościołem oraz bywa wyśmiewany przez bliskich za przywiązanie do Mszy trydenckiej?

Czy skoro chodzę na mszę Novus Ordo to czy jestem zdaniem księdza innowiercą?

Jaki jest stosunek Bractwa do innych wspólnot starających się odnowić liturgię tradycyjną np. do Instytutu Dobrego Pasterza lub Duszpasterstwa Wiernych Tradycji Łacińskiej?

Jaki jest stosunek Bractwa do posoborowego brewiarza? Czy zaszły w nim tak samo niebezpieczne zmiany jak w rycie Mszy i innych sakramentów świętych? Czy warto by tradycyjny wierny pragnący odmawiać brewiarz zamiast posoborowej liturgii godzin odmawiał Officium parvum Najświętszej Maryi Panny?

Jaki ksiądz poleca katechizm katolicki dla świeżo upieczonej tradycjonalistki?

Jak katolik odkrywający skarby Tradycji, chcąc się z nią związać, ma traktować kwestię nakazanych postów w tradycyjnym kalendarzu liturgicznym, na przykład suche dni czy wigilie?

Co zrobić na wypadek ewentualnej ekskomuniki - pozostać przy Bractwie czy dochować wierności papieżowi?

Co ksiądz sądzi o dawnym już pomyśle biskupa Schneidera aby powstał sylabus błędów interpretacyjnych związanych z niejasnościami niektórych dokumentów ostatniego soboru? Biskup Schneider twierdzi, że niejasności powinny być interpretowane zgodnie z Tradycją, czyli wcześniejszą nauką Kościoła.

Czy, a jeśli tak, to jak należałoby dostosować formę klasyczną rytu rzymskiego? Czy to, co powstało, to szczyt i nie ma nic dalej?

Jak z perspektywy lefebrystów wygląda spuścizna intelektualna Karola Wojtyły?

Czemu wybrał Ojciec FSSPX, a nie FSSP - Bractwo Św. Piotra? Po co być w takiej szarej strefie, gdzie sytuacja kanoniczna jest niesprecyzowana, zamiast być na pewno wewnątrz Kościoła?

Czy Pismo Święte było przez Kościół zmieniane w tłumaczeniach z jakiejś przyczyny? Odszczepieńcy mówią o fałszowaniu pewnych fragmentów przez św. Hieronima i Augustyna na korzyść celibatu itd.

Uważam, że na przynajmniej niektóre z tych pytań [wcześniej w "Q&A #1"] Kościół powinien mieć solidne odpowiedzi, aby katolik chociażby mógł się swobodnie obronić przed zarzutami protestantów.

Czy ojciec Szustak lub Recław podjęli wyzwanie debaty? [także ks. prałat Kneblewski i ks. Chaciński] (33:54)

Czy prowadzenie wojenki i szukanie w działaniach ojca Szustaka celebryctwa i zarzucanie mu pielgrzymowania pod publiczkę nie działa na szkodę Kościoła Świętego? (46:54)

Skąd wiadomo, że Biblia to słowo Boże skierowane do nas? Kopiowana była przez wieki, tłumaczona przez wielu. Błędy w przepisywaniu i tłumaczeniu to w końcu normalna rzecz. Do dziś jedne tłumaczenia uważa się za lepsze niż inne. Dopiero Sobór trydencki ustanowił kanon Pisma Świętego, czyli coś przyjął, coś odrzucił. Na jakiej podstawie? Wcześniej Kościół czytał inną Biblię? Skąd wiemy, co w Biblii jest słowem Bożym, co słowem tłumacza, kopisty itd.? Duch Święty przecież nie nad wszystkim czuwa. Przykładem przecież wybór papieża Aleksandra VI.

[Patrz też: Q&A #2]